09 jul Waarom slaat stress zich op in je lichaam? De verbinding tussen hoofd en lijf
In mijn praktijk in Baarn zie ik veel mensen die heel goed begrijpen waarom ze vastlopen, maar merken dat verandering pas ontstaat wanneer ze ook hun lichaam meenemen.
Stress zit niet alleen in je hoofd. Ontdek hoe stress zich uit in je lichaam en hoe ademwerk, coaching en lichaamsgerichte begeleiding kunnen helpen. Door Eva Koenders, psycholoog en ademcoach in Baarn
Waarom slaat stress zich op in je lichaam? De verbinding tussen hoofd en lijf
Je weet dat je moet ontspannen, maar het lukt niet
Veel mensen die bij mij komen zeggen:
“Ik weet rationeel dat ik rustiger aan moet doen, maar mijn lichaam blijft gespannen.”
Misschien herken je het:
- je schouders zitten vast;
- je ademhaling zit hoog;
- je slaapt minder goed;
- je hoofd blijft doorgaan;
- je voelt je sneller geïrriteerd of overweldigd.
Stress speelt zich namelijk niet alleen af in je gedachten. Je hele lichaam doet mee. En dan neem je een paar dagen vrij maar blijft de stress in je lijf. Je komt niet meer tot rust.
Stress is een lichamelijke reactie
Stress is oorspronkelijk een beschermingsmechanisme.
Je lichaam is voortdurend bezig met de vraag:
“Ben ik veilig?”
Wanneer je spanning ervaart, schakelt je zenuwstelsel over naar een staat van alertheid. Dat is handig wanneer er direct actie nodig is.
Maar wanneer stress langdurig aanwezig blijft, kan je lichaam moeite krijgen om terug te keren naar ontspanning. Je blijft constant ‘aan’ staan ook als de oorsprong van je stress al lang voorbij is. Dat is het lichaam die tijd en herprogrammering nodig heeft.
Hoe merk je stress in je lichaam?
Stress kan zich op verschillende manieren uiten:
- gespannen spieren;
- oppervlakkige ademhaling;
- vermoeidheid;
- druk op de borst;
- onrust;
- buikklachten;
- moeite met voelen wat je nodig hebt.
Veel mensen proberen deze signalen te negeren en gaan door. Ze vertellen zichzelf dat het wel meevalt, dat de spannende situatie voorbij is, dat het wel goed komt. En dat lukt best een tijdje…
Tot het lichaam steeds harder gaat spreken, of zelfs schreeuwen! Sommigen vallen letterlijk om. En dat kan beangstigend zijn.
Waarom helpt praten soms niet genoeg?
In mijn werk als psycholoog zie ik vaak dat mensen heel goed begrijpen waarom ze stress ervaren.
Ze weten:
“Ik moet beter mijn grenzen bewaken.”
“Ik moet minder perfectionistisch zijn.”
Maar weten betekent niet automatisch veranderen. Cliënten zijn soms al een tijdje in behandeling bij een psycholoog, soms zelfs jaren. Ze kunnen goed vertellen over patronen, zelfs waar die vandaan komen uit jeugdsituaties. Maar waarom blijft het lijf zo gespannen? Waarom verandert er niets?
Daarvoor is ook lichaamsbewustzijn nodig.
De rol van ademwerk
Je ademhaling is één van de directe manieren waarop je invloed kunt hebben op je zenuwstelsel.
Door bewust contact te maken met je ademhaling en lichaam kun je leren:
- spanning eerder herkennen;
- beter voelen wat je nodig hebt;
- uit automatische patronen stappen;
- meer rust ervaren.
Door aanwezigheid te beoefenen in dát wat je voelt leer je dat jezelf niet in ‘standje overleven’ hoeft te zetten. Je gaat ervaren dat aanwezigheid en de adem een manier zijn om je weer veilig te voelen.
Haptonomie: opnieuw leren voelen
Als haptonoom werk ik veel met het thema voelen.
Veel mensen zijn heel goed geworden in denken, regelen en zorgen voor anderen. Of in analyseren, begrijpen of vertellen over zichzelf.
Maar minder goed in voelen:
“Wat wil ik eigenlijk?”
“Waar ligt mijn grens?”
“Wat voelt goed voor mij?”
Het lichaam geeft vaak eerder signalen dan het hoofd. Die signalen negeren we vaak of we gaan ze relativeren of bagatelliseren.
Begeleiding in Baarn
In mijn praktijk in Baarn combineer ik psychologie, haptonomie en ademwerk.
Deze combinatie helpt om niet alleen inzicht te krijgen in stress, maar ook om daadwerkelijk iets te veranderen in hoe je lichaam reageert.
Veelgestelde vragen
Kan stress lichamelijke klachten veroorzaken?
Stress kan zich lichamelijk uiten via spanning, vermoeidheid en lichamelijke onrust. Ook hoofdpijn, rugpijn, kaakklemmen of spierspanningen zijn tekenen van stress.
Helpt ademwerk tegen stress?
Ademwerk kan helpen om meer bewustzijn en ontspanning te ervaren. Wanneer je bewust wordt van de weerstand en stopt met vechten tegen de weerstand, kan verzachting ontstaan.
Waarom voel ik stress pas als ik stilsta?
Veel mensen merken spanning pas op wanneer de drukte wegvalt. Heb jij dat wel eens, dat je de eerste dagen van de vakantie ziek of doodmoe bent? Of vermoeidheid die juist erger wordt als mensen met een burn-out het werk neerleggen?
Wil je meer weten over ademwerk en of het iets voor jou kan zijn, lees meer op de pagina over Ademwerk in Baarn.